Clowns leven al honderden jaren tussen ons in

Reeds in de vroege oudheid waren er al mensen, die het hof en het publiek vermaakten met grappen en grollen.

Ruim 300 jaar voor Christus waren in de stad Atella (bij Napels) de clowns Maccus en Bucco, Pappus en Dossenus populaire clowns, die er lustig op fantaseerden. Zij droegen maskers en worden gezien als voorlopers van de Commedia dell arte.

Narren

In de late Middeleeuwen verschenen in West Europa narren in de steden. Luidruchtig en geschminkt liepen zij rond, prezen koopwaar aan op de markten en spotten met de leiders van kerken en het burgerlijk gezag.

Zij droegen een narrenkap en een narrenpak met puntige schoenen. Overal rinkelden belletjes.

Altijd hadden zij een narrenstok (ook wel marot of zotskolf genoemd) bij zich met aan het einde een op de nar gelijkend hoofd. De narren lieten dat hoofd alle roddels en commentaren uitkramen. Zo bleven zij zelf buiten schot, want de marot had gesproken en die was toch ”geck”!

Voorloper van buikspreker?? De August??

Opnamedatum: 2011-03-18

Aan het hof waren ook narren, ”hofnarren” of ”jesters” genoemd. Zij vermaakten de koning (de graaf) en mochten hem bekritiseren. Zij hadden een bevoorrechte positie en wekten ongewild daardoor vaak de jaloezie van de hovelingen op.
Zij waren ook in dienst van de Rederijkerskamers en soms van het stadsbestuur.

Grimaldi (1778-1837)

Joseph (Joey) Grimaldi was de eerste clown, die niet meer improviseerde, maar sketches bedacht, ze uitschreef en ze zelf uitvoerde (m.b.v. helpers). Hij had veel succes en speelde meer dan 20 jaar in het Drury Lane Theater in London.
Charles Dickens beschreef zijn leven en sketches al in 1838.

Hij was een groot voorbeeld voor de latere generatie circusclowns

Ieder jaar wordt hij herdacht in de Trinity Church in London.

Clown in het circus

Philip Astley (1742-1814), tijdgenoot van Grimaldi, was een cavalerist in het Britse leger. Hij wordt gezien als de grondlegger van het circus, doordat hij en zijn manschappen halsbrekende toeren uithaalden op hun paarden.
Hij huurde een stukje land langs de Theems en liet de Londenaren (tegen geringe betaling) genieten van het ”paardenspel”.
Na enige jaren voegde hij koorddansers, acrobaten, dieren en CLOWNS toe aan de voorstelling.
Het circus was geboren!

Clown en August

Eind 19e eeuw ontwikkelden zich – bij toeval – in het circus twee typen clowns:
de ”august”’ en de (witte) clown.

Dat gebeurde rond 1865 in het circus Renz.
Tom Belling werd de piste ingeroepen. Hij schoot snel een veel te wijde jas aan, te grote schoenen en rende stuntelig en struikelend de piste in. Hiermee had hij – ongewild – veel succes. De mensen riepen ”august” ”august”. De ”domme” pias kreeg vanaf dat moment een vaste plek tussen de clowns.

De august treedt alleen op, maar vaak ook met de witte clown. De witte clown (ook wel eenvoudigweg ”clown” genoemd) is een deftig persoon, een autoriteit, intelligent en voornaam. Hij is ”opgevoed” en wijst de domme august steeds terecht, hetgeen een subtiel en vermakelijk spel is. Daarbij is de timing hoogst belangrijk.

Vaak spelen beiden de meest uiteenlopende instrumenten.

Centsprenten

Sinds de uitvinding van de boekdrukkunst werden in West Europa goedkope kinderprenten gedrukt. De prijs was slechts 1 cent. De prent was dan ongekleurd en op goedkoop papier gedrukt. Ze zaten veelal in boeken en de onderwerpen waren uiteenlopend: o.a. geschiedenis, natuurkunde, de aarde, bevolkingsgroepen, circus en clowns.

Bekende clowns

Popov, Les Rossyan, Gaston, Housch ma housch, Pipo, di Lello, Bassie, Buziau, Charlie Rivel, Bello Nock, Lou Jacobs.